प्रा.डा.अच्युत वाग्ले
उपकुलपति
काठमाडौ विश्वविद्यालय

काठमाडौं विश्वविद्यालयको ३१ औँ दीक्षान्त समारोह (पहिलो चरण) आफैँमा ऐतिहासिक छ, किनकि नेपालका प्रथम महिला प्रधानमन्त्री तथा काठमाडौं विश्वविद्यालयका प्रथम महिला कुलपति माननीय सुशीला कार्कीज्यूको अध्यक्षतामा यो समारोह आयोजित छ । साथै, दक्षिण एसियाकै ख्यातनाम महिला प्राज्ञ, भारतको नयाँ दिल्लीस्थित जवाहरलाल नेहरू विश्वविद्यालयका उपकुलपति प्राध्यापक शान्तिश्री पण्डितले आजको समारोहमा प्रमुख अतिथिका रूपमा उपस्थित भएर हामीलाई कृतज्ञ बनाउनुभएको छ । यो क्षण वास्तवमै काठमाडौँ विश्वविद्यालयका लागि मात्र नभई सम्पूर्ण राष्ट्रका लागि पनि गौरवको विषय हो ।

काठमाडौँ विश्वविद्यालय परिवार र मेरो तर्फबाट म सम्माननीय कार्कीज्यू र प्राध्यापक पण्डितज्यूलाई हार्दिक स्वागत गर्दछु । उहाँहरूको बहुमूल्य उपस्थितिले शैक्षिक तथा पेशागत क्षेत्रमा महिला नेतृत्वको प्रवद्र्धन गर्ने विश्वविद्यालयको निरन्तरको प्रतिबद्धतामा ऊर्जा र आत्मविश्वास थपिएको छ । यस प्रतिबद्धताको स्पष्ट दृष्टान्तका रूपमा विश्वविद्यालयका यस वर्षका कूल २,२०९ स्नातकमध्ये ४७ दशमलव ७६ प्रतिशत महिला नै छन् । आज दीक्षित हुनेहरूमा काठमाडौँ विश्वविद्यालय अन्तर्गतका स्कूल अफ आर्ट्सका ८३, स्कूल अफ एजुकेसनका २९४, स्कूल अफ इन्जिनियरिङका ३४०, स्कूल अफ लका ३६, स्कूल अफ म्यानेजमेन्टका ३७८, स्कूल अफ मेडिकल साइन्सेजका ८८१ र स्कूल अफ साइन्सका १९७ जना स्नातकहरू छन् । यस्तै, पीएच. डी. तहका ७, एम. फिल. तहका २७, स्नातकोत्तर तहका ३९७, पीजीडीई तहका ५० र स्नातक तहका १ हजार ७ सय २८ जनाले उपाधि प्राप्त गर्दैछन् । यीमध्ये १७ देशका १ सय ९६ अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थीहरू छन् । काठमाडौँ विश्वविद्यालयको इतिहासमा पहिलोपटक २० जनाले मेडिकल रिसर्चमा स्नातकोत्तर, १ जनाले स्कूल अफ साइन्स अन्तर्गत गणितमा एम. फिल. बाई रिसर्च र २९ जनाले कृषिविज्ञानमा स्नातक उपाधि प्राप्त गर्दैछन् ।
काठमाडौँ विश्वविद्यालयले आजसम्म कूल ५० हजार ४० जनालाई प्राज्ञिक उपाधि प्रदान गरिसकेको छ, र तीमध्ये करिब आधा सङ्ख्या महिलाहरूको छ भन्ने जानकारी गराउन पाउँदा मलाई गौरव महसुस हुन्छ ।

उच्च शिक्षाका चुनौतीहरू
हाल नेपालको उच्च शिक्षा गम्भीर चुनौतीहरूका बीच रुमल्लिएको छ । यो सत्यलाई हामी बेवास्ता गर्न सक्दैनौँ । उच्च शिक्षाको लक्ष्यलाई वृहत् राष्ट्रिय विकासका लक्ष्यहरूसँग जोड्न सकिएको छैन, र यसका बहुराष्ट्रिय दृष्टिकोण र उद्देश्यहरू परिभाषित हुन सकेका छैनन् । जनसङ्ख्याका विभिन्न वर्गहरूमा उच्च शिक्षाको असमान पहुँच, आधुनिकीकरणको सुस्त गति र दीर्घरोग नै बनेको न्यून लगानी लगायतका कारणले गर्दा हाम्रो उच्च शिक्षाले अस्तित्वको सङ्कट नै सामना गरिरहेको छ । उच्च शिक्षाको नाम र बहानामा भइरहेको प्रतिभा एवम् पुँजीको पलायन निरन्तर बढ्ने क्रममा छ । पछिल्लो ५ वर्षमा मात्रै ३ लाख ५० हजारभन्दा बढी युवा विद्यार्थीहरू उच्च शिक्षाका लागि बिदेसिएको तथ्याङ्क छ । यसले कम्तीमा पनि १० अर्ब अमेरिकी डलर बराबरको विदेशी मुद्रा बाहिरिएको देखिन्छ । यी औपचारिक तथ्याङ्कहरूले समेट्न सकेको भन्दा वास्तविक रकम धेरै बढी भएको सहजै अनुमान गर्न सकिन्छ ।

ठीक तीन महिनाअघि सेप्टेम्बरमा भएको जेनजी आन्दोलनपछि नेपाल आज प्रष्ट रूपले अर्थसामाजिक र राजनीतिक रूपान्तरणको ऐतिहासिक मोडमा उभिएको छ । यो क्रान्ति विशेष गरी नयाँ पुस्ता जेन–वाई, जेन–जी र जेन–अल्फाका अपेक्षा र आकाङ्क्षाको प्रत्यक्ष अभिव्यक्ति हो । उनीहरूले आधुनिक तथा विश्वस्तरीय ज्ञान र सीपसहितको उच्च शिक्षा, अध्ययनपछिको उचित रोजगारी अनि आफ्नो र भविष्यको पुस्ताका लागिसमेत गुणस्तरीय जीवनको सुनिश्चितताको अपेक्षा राखेका छन् । यी सबै आकाङ्क्षाहरू वर्तमान परिस्थिति अनुसार स्वाभाविक र न्यायोचित रूपमा विकसित मागहरू हुन् भन्ने हामीले बुझ्नु आवश्यक छ ।
युवाहरूका यी आकाङ्क्षा र अठोट पूरा गर्ने जिम्मेवारी विश्वविद्यालय र उच्च शिक्षा प्रदायक संस्थाहरूको काँधमा भएको स्पष्टै छ । उच्च शिक्षाको संरचना र प्रणालीले मुख्यतः तीनवटा जिम्मेवारी बहन गर्नुपर्छ —

१. अध्ययनपछि तत्काल कार्यथलोमा काम गर्ने मनोबलयुक्त स्नातकहरू उत्पादन गर्न शिक्षाको गुणस्तरीयता सुनिश्चित गर्ने,
२. राष्ट्रिय र विश्वव्यापी रोजगार बजारहरूसँग अन्तरक्रियात्मक प्लेटफर्महरू सिर्जना गर्ने, र
३. हाम्रा भावी नागरिकहरूलाई मानवता, करुणा र देशभक्तिको भावनाले सुसज्जित गर्ने ।
काठमाडौं विश्वविद्यालयले राष्ट्र, समाज र मानवताप्रतिको यो जिम्मेवारीलाई पूर्ण रूपमा आत्मसात गरेको छ । हाम्रा सबै विषयका विद्यार्थीहरूको राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय सीपबजारमा उच्च माग छ । काठमाडौँ विश्वविद्यालयबाट दीक्षित विद्यार्थीहरूको रोजगारी दर लगभग सत प्रतिशत छ भन्न पाउँदा हामीलाई गर्वको अनुभूति हुन्छ । हाम्रा स्नातकहरू देश–विदेशमा उच्च तहका जिम्मेवारीहरूमा कार्यरत छन् भने हजारौँ अन्य स्नातकहरु सफल उद्यमीका रूपमा स्थापित भएका छन् ।

विस्तार र दिगोपन
सम्माननीय कुलपति तथा विशिष्ट अतिथिगण !
गुणस्तरीय शिक्षा प्रदान गर्ने हाम्रो प्रतिबद्धता अभिभावक तथा विद्यार्थीको विश्वास एवम् विभिन्न वैश्विक तथा क्षेत्रीय ¥याङ्किङहरूमार्फत् प्रतिबिम्बित भएको छ । यो शैक्षिक वर्ष २०२५÷२६ को वसन्त सत्रमा मात्र गत वर्षको तुलनामा २३ प्रतिशतभन्दा बढी विद्यार्थी भर्ना भएका छन् । स्कूल अफ इन्जिनियरिङ र स्कूल अफ आट्र्समा ३०० भन्दा बढी, स्कूल अफ साइन्स, म्यानेजमेन्ट तथा एजुकेसनमा हरेक स्कूलमा थप १०० सिटहरूमा भर्ना भएका छन् । आङ्गिक कार्यक्रमहरूमा भएको वृद्धि १८ प्रतिशत छ भने सम्बन्धनप्रदत्त कार्यक्रमहरूमा करिब ५ प्रतिशतले सिटहरू थपिएका छन् । साथै, चिकित्सा शिक्षाका विभिन्न विषयहरूमा ४०० भन्दा बढी नयाँ सिटहरू नियामक निकायहरूबाट स्वीकृत भएका र हुने क्रममा छन् ।

विश्वविद्यालयले सम्बन्धन र साझेदारी विस्तार गर्दा पारदर्शी प्रक्रियामार्फत आफ्नो ब्रान्ड मूल्यको पहुँचलाई प्रादेशिक स्तरमा विस्तार गर्न विशुद्ध रचनात्मक सोचका साथ उदार रणनीति अपनाएको छ । हालसम्म स्कूल अफ आर्ट्स र स्कूल अफ एजुकेसन अन्तर्गत १२ संस्थाहरूले सम्बन्धन प्राप्त गरिसकेका छन् भने अन्य स्कूलहरू अन्तर्गतका कार्यक्रमहरूको मूल्याङ्कन जारी छ । पूर्वाधारको सीमितता हुँदाहुँदै पनि प्राज्ञिक कार्यक्रमहरू विस्तार गर्न हामीले गरेका प्रयासहरूले प्रत्येक वर्ष कम्तीमा केही हजार प्रतिभाहरूलाई मुलुकमै अड्याउन र विदेशी मुद्रा बिदेसिनबाट रोक्नका लागि महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलिरहेको विश्वास छ ।
काठमाडौँ विश्वविद्यालय गुणस्तरीय उच्च शिक्षामा नेपालभित्र अग्रणी रहेको निर्विवाद छ । यसको विश्वव्यापी मान्यतालाई पनि धेरै अन्तर्राष्ट्रिय ¥याङ्किङहरूले थप प्रमाणित गरेका छन् । चिकित्सा शिक्षामा यो विश्वविद्यालय विश्वव्यापी रूपमा शीर्ष ७०० विश्वविद्यालयभित्र पर्छ (क्युएस ¥याङ्किङ २०२६) र समग्र विश्वविद्यालय अन्तर्राष्ट्रिय आउटलुक इन्डिकेटर (टाइम्स उच्च शिक्षा ¥याङ्किङ, २०२५) मा ७०३ औं स्थानमा छ । प्राज्ञिक, अनुसन्धानमूलक र सामाजिक प्रभावयुक्त शैक्षिक उत्कृष्टता हासिल गर्न हामी निरन्तर प्रयासरत छौँ । केही वर्षभित्र समग्र विश्वव्यापी ¥याङ्किङमा १,००० उत्कृष्ट विश्वविद्यालयहरूमध्ये एक बन्ने अठोटका साथ हामी काम गरिरहेका छौं ।

अन्तर्राष्ट्रियकरण र ब्रेन–गेन
हामी नेपालमा लामो समयदेखि निरन्तर प्रतिभा पलायन (ब्रेन ड्रेन) र यसको परिणामस्वरूप विकास प्रशासन र ज्ञान उद्योगमा क्षमताको क्षयका बारेमा गुनासो गर्दै आएका छौं । यो भाष्य र प्रवृत्तिलाई उल्ट्याउने उद्देश्यले काठमाडौँ विश्वविद्यालयले हालै विदेशी तथा विदेशमा कार्यरत नेपाली प्राध्यापकहरूलाई विश्वविद्यालयका सातैवटा स्कूलमध्ये कुनै एकमा कम्तीमा एक सेमेस्टर यहीँ आएर अध्यापन गर्न आह्वान ग¥यो । सुखद आश्चर्य नै भनौं, केही महिनामै ३० देशका ४ सय भन्दा बढी आवेदन प्राप्त भएका छन् र दर्जनभन्दा बढी प्राध्यापकहरूले विभिन्न स्कूलहरूमा अध्यापन नै सुरु गरिसक्नुभएको छ । यसले ज्ञान र शिक्षण प्रविधि आदानप्रदान, अनुसन्धानमा सहकार्य, अन्तरसांस्कृतिक समझदारी, शैक्षिक संस्थाहरूबीचको सहकार्य, विश्वविद्यालयको स्वायत्तता तथा शिक्षक, कर्मचारी र विद्यार्थीहरूको क्षमता अभिवृद्धिमा महत्त्वपूर्ण योगदान गर्ने अपेक्षा गरेका छौँ ।

बहुविषयक कार्यक्रमहरू, बृद्धि गरिएको शैक्षिक पूर्वाधार, विस्तारित छात्रवृत्ति, उद्योगसँगको सहकार्यमार्पmत र वित्तीय व्यवस्थापनमा दिगो दृष्टिकोणहरूसहित उन्नयनको यो भावनालाई कायम राख्न काठमाडौं विश्वविद्यालय समर्पित छ । स्थापनाकालदेखि नै काठमाडौँ विश्वविद्यालयले अन्तर्राष्ट्रियकरणमा विशेष जोड दिँदै आएको छ । गत तीन दशकमा विश्वविद्यालयबाट दीक्षित हुनेमध्ये १२ प्रतिशत विदेशी विद्यार्थी रहेका छन् । ३१ औँ दीक्षान्तको प्रथम चरणको यस समारोहमा दीक्षित हुने १९६ अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थीहरू अस्ट्रेलिया, अस्ट्रिया, बङ्गलादेश, भुटान, बेलायत, भारत, जापान, मलेसिया, माल्दिभ्स, मेक्सिको, नामिबिया, रूस, स्पेन, श्रीलङ्का, स्वीडेन, संयुक्त राज्य अमेरिका र भियतनाम जस्ता १७ देशका छन् । यससहित हालसम्म ५९ देशका ५ हजार ८ सय ६० विदेशी नागरिकहरू यस विश्वविद्यालयबाट दीक्षित भइसकेका छन् ।

अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्य, साझेदारी र शैक्षिक विस्तारको क्रममा विदेशी उच्च शिक्षण संस्थाहरूसँग ३०० वटा सम्झौताहरू भएका छन् । भारत र अस्ट्रेलिया जस्ता देशहरूमा हाल सञ्चालनमा रहेका शैक्षिक कार्यक्रमहरूका अतिरिक्त जापानमा रहेका नेपाली युवा डायस्पोराबीच काठमाडौँ विश्वविद्यालयको पाठ्यक्रमको मागलाई सम्बोधन गर्न म्यानेजमेन्ट र इन्जिनियरिङमा यस विश्वविद्यालयका स्नातक कार्यक्रमहरू सञ्चालन गर्ने तयारीमा छौं ।
सुखद संयोग हो, आजैबाट हिन्दूकुश हिमालय क्षेत्र र बाहिरका १०० भन्दा बढी विश्वविद्यालयहरूको सञ्जाल, हिमालयन युनिभर्सिटीज कन्सोर्टियम (एचयूसी) को सचिवालय काठमाडौँ विश्वविद्यालयमा हस्तान्तरण र स्थापना हुँदैछ । यो एचयूसी सञ्जाल सन् २००७ मा स्थापना भएको थियो र यसको मुख्यालय अन्तर्राष्ट्रिय एकीकृत पर्वतीय विकास केन्द्र (इसिमोड) मा छ । जलवायु परिवर्तनसँग सम्बन्धित अनिश्चितता र प्रकोपको युगमा ‘अनुसन्धान, शिक्षा, क्षमता विकास, नीति वकालत र लचिलो, न्यायपूर्ण, समावेशी र पुनरुत्थानकारी समुदायहरू र समृद्ध भू–प्रणाली र पारिस्थितिक प्रणालीहरूका लागि सार्वजनिक पहुँचमा अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग…’ मा समर्पित यस्तो महत्त्वपूर्ण कन्सोर्टियमको सान्दर्भिकता बढेको छ । काठमाडौँ विश्वविद्यालयलाई यस महत्त्वपूर्ण जिम्मेवारी सुम्पनुभएकोमा इसिमोडका महानिर्देशक महामहिम डा. पेमा ग्याम्छो र अन्तर्राष्ट्रिय समुदायलाई धन्यवाद ज्ञापन गर्दछु । आउने दिनहरूमा पनि एचयूसीका सबै साझेदारहरू र सरोकारवालाहरूबाट निरन्तर सहयोग र सहकार्यको अपेक्षासमेत गरेको छु ।
बहुभाषिक सञ्चार सुविधा प्रदान गर्न स्थापित भारत सरकारको डिजिटल भाषा प्रशोधन प्लेटफर्म डिजिटल उपक्रम, भाषिनीसँगको संस्थागत तहमा अर्को महत्त्वपूर्ण सहकार्यमा काठमाडौँ विश्वविद्यालय एआई÷डीपीआई केन्द्र चाँडै सञ्चालनमा आउनेछ । भारतको फरिदाबादस्थित क्षेत्रीय जैविक प्रविधि केन्द्र (आरसीबी) सँग बायोटेक अध्यापन र अनुसन्धानका लागि सहकार्य गर्ने प्रक्रिया पनि अन्तिम चरणमा पुगिसकेको छ ।

यो वर्ष काठमाडौँ विश्वविद्यालयले नेपालमा अनुसन्धान, नवप्रवर्तन र डिजिटल दिगोपन प्रवद्र्धन गर्ने उद्देश्यका साथ समर्पित सूचना प्रविधि केन्द्र (केयू–आईटीसी) स्थापना गरेको छ । यो केन्द्र तीन मुख्य एकाइहरूमार्फत सञ्चालन हुनेछ । हाइ–पर्फमेन्स कम्प्युटिङ युनिटमा उन्नत र जटिल अनुसन्धानका लागि सुपरकम्प्युटिङ क्लस्टर व्यवस्थापनको प्रावधान रहनेछ । डाटा साइन्स एण्ड पोलिसी युनिटले स्थानीय डाटा प्रयोग गरेर अनुसन्धान सञ्चालन र नीतिगत खाकाहरू विकास गरी राष्ट्रिय प्रविधि नीति कार्यान्वयनमा सहयोग गर्नेछ । त्यस्तै विपद र आपतकालीन निर्णय सहायता युनिट (डीईडीएसएसयू) भूकम्प, महामारी र बाढी जस्ता आपतकालीन अवस्थाहरूका लागि निर्णय–सहायता प्रणालीहरू विकास गर्नमा केन्द्रित छ । यी सबै प्रयासहरूले नेपालमा अर्को पुस्ताका डिजिटल वैज्ञानिकहरू उत्पादन गर्ने प्रयत्नहरूलाई पूरक र सुदृढ बनाउनेछ ।
काठमाडौँ विश्वविद्यालयले भौतिक पूर्वाधारलाई पनि विशेष रूपमा प्राथमिकतामा राखेको छ । हामीले ४५० शैयाको शिक्षण अस्पताल भवन निर्माण गर्न डीपीआर प्रक्रिया सुरु गरिसकेका छौँ । प्राज्ञिक र परीक्षा ब्लक तथा छुट्टै आईटी र अभिलेखालय भवन निर्माण गर्नका लागि बोलपत्र प्रक्रिया पूरा भएको छ । यसका अतिरिक्त पर्याप्त छात्रावास सुविधाको अभावका कारण प्रवेश परीक्षामा उत्कृष्टता प्रदर्शन गर्ने ३५० प्रतिभाशाली छात्राहरूको भर्ना अस्वीकार गर्नुपर्ने स्थिति हाम्रा लागि यस शैक्षिक सत्रको सबैभन्दा पीडादायी पक्ष रह्यो । त्यसैले आगामी दिनमा छात्राहरूका लागि आवास पूर्वाधार निर्माण गर्नु हाम्रो आगामी वर्षको शीर्ष प्राथमिकता हो । उच्च शिक्षामा लैङ्गिक समानता बढाउने यस महान् कार्यमा नेपाल सरकार र अन्य साझेदारहरूको उदार सहयोगको म अपेक्षा गर्दछु ।

डिजिटल रुपान्तरण
डिजिटल पूर्वाधारमा समेत हामी काम गरिरहेका छौं । यस वर्ष काठमाडौं विश्वविद्यालयले अनुसन्धान, नवप्रवर्तन र डिजिटल दिगोपनलाई प्रवद्र्धन गर्ने दीर्घकालीन लक्ष्यसहित एक सूचना प्रविधि केन्द्र स्थापना गरेको छ । यो केन्द्र तीन प्रमुख इकाइमार्फत सञ्चालन हुनेछ: हाइ–परफर्मेन्स कम्प्युटिङ इकाई, जसले उन्नत र जटिल अनुसन्धानका लागि सुपरकम्प्युटिङ क्लस्टर सञ्चालन गर्छ, डेटा साइन्स तथा नीति इकाई, जसले स्थानीय तथ्यांक प्रयोग गरेर अनुसन्धान गर्ने, नैतिक रूपरेखा विकास गर्ने, र राष्ट्रिय नीतिको कार्यान्वयनमा सहयोग पु¥याउनेछ, र प्रकोप तथा आपतकालीन निर्णय–समर्थन इकाई, जसले भूकम्प, महामारी, बाढीजस्ता आपतकालीन अवस्थाका लागि निर्णय–समर्थन प्रणालीहरू विकास गर्नेछ ।
विद्यार्थीहरूलाई शैक्षिक, प्रशासनिक र क्याम्पस सम्बन्धी जानकारीमा सजिलो पहुँच प्रदान गर्ने ‘केयू कनेक्ट एप’ सञ्चालनमा आइसकेको छ । यसले प्रयोगकर्ताहरूलाई विद्यार्थीका प्रोफाइलहरू व्यवस्थापन गर्न मद्दत गर्छ र परीक्षा, शैक्षिक कार्यक्रमहरू, शुल्क भुक्तानी र प्रमाणपत्र एवम् ट्रान्सक्रिप्टहरू पाउने प्रक्रियाहरूबारे जानकारी प्रदान गर्छ । कक्षाकोठा आरक्षण, स्रोत व्यवस्थापन र कक्षा तालिकालाई सहज बनाउन विश्वविद्यालयको स्रोत व्यवस्थापन प्रणाली ‘केयू कनेक्ट एप’ सँग पूर्ण रूपमा एकीकृत गरिएको छ । यो एपलाई चाँडै नै शैक्षिक र प्रशासनिक कर्मचारीहरूका लागि अनुकूलित गरिनेछ । कक्षाकोठा, प्रयोगशाला र सम्मेलन हलहरूको डिजिटल आरक्षण प्रणालीको प्रयोगले पूर्वाधारको सदुपयोग बढाएको छ ।
विश्वविद्यालयले हरेक वर्ष विविध प्रकृतिका छात्रवृत्ति कार्यक्रम अन्तर्गत १० करोड रुपियाँ खर्च गर्दै आएको छ । भौगोलिक र समावेशीकरणलाई प्रवद्र्धन गर्ने उद्देश्यले सातै प्रदेशका कक्षा १२ मा उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्ने विद्यार्थीहरूलाई शैक्षिक शुल्कमा १०० प्रतिशत छात्रवृत्ति उपलब्ध गराइन्छ । यी प्रावधानहरू सबै विषयहरूमा वार्षिक रूपमा प्रदान गर्ने ५ सय छात्रवृत्तिहरूमा थप हुन् ।

निष्कर्ष
आजको यस ३१ औँ दीक्षान्त समारोहमा म आज दीक्षित हुन लाग्नुभएका सबै विद्यार्थीलाई हार्दिक बधाई ज्ञापन गर्दछु । आजको दिन तपाईंहरूको हो । तपाईंहरूको कडा परिश्रम, तपाईंका अभिभावकको त्याग, तपाईंले विश्वविद्यालयप्रति देखाएको समर्पण र विश्वविद्यालयले देखाएको मार्गले आजको उपलब्धि सम्भव भएको हो । आगामी दिनमा तपाईंहरूबाट मानवता, शान्ति र यस पृथ्वीलाई भविष्यका पुस्ताका लागि सुरक्षित बनाउने दिशामा सार्थक योगदानको अपेक्षा गर्दछु ।

म यस सम्मानित समारोहमा नेपाललाई क्षेत्रीय मात्र नभई विश्वव्यापी शिक्षा केन्द्रको सम्भावनालाई उजागर गर्ने बारे विचार गर्न सबैमा आग्रह गर्दछु । नेपाललाई विशेषगरी चिकित्सा शिक्षा, वातावरण, बौद्ध तथा पूर्वीय अध्ययन, संस्कृति र कूटनीति जस्ता विषयहरूमा प्रमुख शैक्षिक केन्द्रका रूपमा स्थापना गर्ने प्रशस्त र यथार्थ सम्भावनाहरू रहेका छन् । नेपालको सांस्कृतिक आत्मीयता तथा अध्ययन र अनुसन्धानका लागि वर्षभरि सहज रहने मौसमले गर्दा उच्च शैक्षिक अर्थतन्त्र निर्माण गर्ने सपनालाई थप सहयोग पु¥याउन मद्दत गर्दछ ।
अन्त्यमा, म सम्माननीय प्रधानमन्त्री तथा काठमाडौँ विश्वविद्यालयका कुलपति श्री सुशीला कार्कीज्यू, माननीय शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधिमन्त्री तथा काठमाडौँ विश्वविद्यालय सहकुलपति महावीर पुनज्यू, जेएनयूका उपकुलपति तथा प्राध्यापक शान्तिश्री पण्डितज्यू, काठमाडौँ विश्वविद्यालयका सबै विशिष्ट व्यक्तिहरू, शिक्षक तथा कर्मचारीहरू, अभिभावकहरू, विद्यार्थीहरू र आज यहाँ उपस्थित सबैलाई हार्दिक धन्यवाद ज्ञापन गर्दछु ।
यहाँहरुको निरन्तर सहयोग काठमाडौं विश्वविद्यालयलाई ‘स्मार्ट, रेजिलियन्ट र सस्टेनेबल’ बनाउन अपरिहार्य छ ।
धन्यवाद !

२४ मङ्सिर २०८२
धुलिखेल ।