खोप सम्बन्धी भौगोलिक नक्शाङ्कन सुक्ष्म योजना कार्यक्रम काभ्रेपलाञ्चोकमा

बनेपा/नेपालमा पहिलो पटक र दक्षिणपूर्वी एशियाका देशहरु मध्ये दोश्रो खोप सम्बन्धि भौगोलिक नक्शाङ्कन सुक्ष्मयोजना कार्यक्रम काभ्रेपलाञ्चोकमा सुरु गरिएको छ ।

काभ्रेपलाञ्चोकमा खोप सम्बन्धि भौगोलिक नक्शाङ्कन सुक्ष्म योजना शुरु गर्दै खोप सेवाहरूको डिजिटल रूपान्तरण गरिएको हो । परिवार कल्याण महाशाखाद्वारा विश्व स्वास्थ्य संगठनको आर्थिक तथा प्राविधिक सहयोगमा काभ्रेपलान्चोक जिल्लामा खोप सेवालाई प्रभावकारी तथा ब्यबस्थित रुपमा संचालन गर्न खोप सम्बन्धि भौगोलिक नक्शाङ्कन सुक्ष्मयोजना पाईलटिङ्गको रुपमा सुरु गरिएको छ । २०८२ मंसिर १४ गते देखि सुरु भएको कार्यक्रम २०८२ मंसिर २४ गते सम्पन्न गरिएको हो ।

यो कार्यक्रम सम्पन्न भए पश्चात खोप सेवालाई प्रभावकारी, गुणस्तरीय, समतामूलक रुपमा संचालन र सेवा प्रवाह गर्न खोप सेवासंग सम्बन्धित सम्पुर्ण विवरण अनलाइन हुने छ भने खोपको अवस्था तथ्याँकहरु ड्यासबोर्डबाट देख्न र आवश्यकता अनुसार प्रयोग गर्न सकिने छ । यस कार्यक्रमले खोप सेवाहरू अझ सटीक रूपमा योजना र अनुगमन गर्न डिजिटल नक्सा, वास्तविक–समय डेटा विश्लेषण र भौगोलिक सूचना प्रणाली (GIS ) उपकरणहरू एकीकृत गरेर खोप प्रणालीलाई आधुनिकीकरण गर्ने लक्ष्य राखेको छ ।

१० दिनको अवधिमा सञ्चालित कार्यक्रमले काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लाका १३ वटै स्थानीय तहलाई सफलतापूर्वक समेटेको छ । जियो–म्यापिङ प्रक्रियाले १५१ निश्चित खोप केन्द्रहरू, १८८ आउटरिच साइटहरू, र १४ खोप भण्डारण र वितरण केन्द्रहरूलाई दस्तावेजीकरण गरेको छ । नेपालमा पहिलो पटक यस्तो विस्तृत, भू–सन्दर्भित खोप नक्सा सिर्जना गरिएको छ। म्यापिङ कार्यले राष्ट्रिय र स्थानीय अधिकारीहरूको लागि राम्रो माइक्रोप्लानिङ, लक्षित आउटरिच, स्रोत अनुकूलन, कार्यबल योजना, र प्रमाण–आधारित निर्णयलाई समर्थन गर्ने अपेक्षा गरिएको छ ।

यस पहलले स्थानीय खोप योजनालाई बलियो बनाउने मात्र नभई काभ्रे पलाञ्चोकलाई देशका बाँकी भागका लागि रोल मोडेल जिल्लाको रूपमा स्थापित गर्नेछ । रियल टाइम अनलाइन ड्यासबोर्डको उपलब्धताले सुपरिवेक्षण, अनुगमन र निर्णय प्रक्रियालाई अझ प्रभावकारी बनाउने छ । एकपटक पूर्ण रूपमा सञ्चालन भएपछि, प्रणालीले सरोकारवालाहरूलाई केन्द्रीकृत अनलाइन ड्यासबोर्ड मार्फत खोप साइटहरू, सेवा कभरेज, कोल्ड–चेन बिन्दुहरू, र जनसंख्या क्लस्टरहरूमा पूर्ण जानकारी पहुँच गर्न सक्षम पार्ने छ। यो डिजिटल परिवर्तनले दुर्गम र दुर्गम क्षेत्रहरू सहित सबै समुदायहरूमा समतामूलक, गुणस्तरीय र प्रभावकारी खोप सेवाहरू सुनिश्चित गर्न मद्दत गर्नेछ । यो कार्यक्रमका लागि डब्लुएचओ जेनेभाबाट GIS Expert Dr Prashant Hedau, Asela Bendara, Mona Lakaul / WHO IPD  का चिकित्सक लगायत अन्य प्रविधिक कर्मचारी, जनस्वास्थ्य कार्यालय काभ्रेका प्राविधिक कर्मचारी, सम्पूर्ण स्थानिय तहबाट स्वास्थ्य शाखा प्रमुखहरु, स्वास्थ्य संस्था प्रमुख र खोप कार्यकर्ताहरुको सहभागीता रहेको छ । यो कार्यक्रम सुरु गर्ने दक्षिणपूर्वी एशियाका देशहरु मध्ये नेपाल दोश्रो हो ।